جدول روزشمار سه هفته طلایی (قابل چاپ و نصب در تراکتور)
جدول روزشمار سه هفته طلایی (قابل چاپ و نصب در تراکتور)
جدول روزشمار سه هفته طلایی (قابل چاپ و نصب در تراکتور)
تا اینجا خواندی که سه هفته طلایی یعنی چه، در هر هفته چه باید کرد، و اگر از دست بدهی چه بلایی سرت میآید. اما در گرمای تابستان و شلوغی مزرعه، یادت میرود.
به همین دلیل، این بخش را طوری طراحی کردهام که قابل چاپ و نصب در تراکتور، کابین کمباین یا دیوار انبار است. هر روز صبح یک نگاه بینداز و ببین در چه روزی هستی.
مهندس ناصر صفری (کارشناس تغذیه گیاهی) میگوید:
«بیشتر کشاورزان موفق، یک تقویم چاپی در تراکتورشان دارند. روزهای کاشت، سمپاشی و کوددهی را علامت میزنند. سه هفته طلایی را هم حتماً علامت بزن. این ۲۴ روز تعیین میکند که آخر فصل چه سودی در جیب تو میماند.»
روز ۵۵ تا ۷۸ — دقیقاً چه کاری در هر روز انجام دهید
نکته قبل از شروع: این جدول بر اساس رقم سینگل کراس ۷۰۴ و شرایط دشت مغان (اردبیل) تنظیم شده است. اگر رقم تو متفاوت است یا در استان دیگری هستی، به علائم ظاهری که در ستون سوم میگویم توجه کن، نه فقط روزها.
هفته اول طلایی (روز ۵۵ تا ۶۲) — ظهور بلال و تامین پتاسیم
| روز | تاریخ فرضی (کاشت ۲۰ اردیبهشت) | علائم ظاهری | اقدام | دوز | روش |
|---|---|---|---|---|---|
| ۵۵ | ۱۵ تیر | تارهای ابریشمی سفید روی ۳۰% بوتهها | آمادهسازی تانک | — | — |
| ۵۶ | ۱۶ تیر | تارها سفید و تازه، برگ پرچم سفت | مصرف شوک پتاس بالا | ۵ لیتر در هکتار | همراه آب آبیاری |
| ۵۷ | ۱۷ تیر | — | اضافه کردن اوره (اختیاری) | ۵۰ کیلوگرم | همراه آب آبیاری (قبل از کود) |
| ۵۸-۶۲ | ۱۸ تا ۲۲ تیر | تارها در حال قهوهای شدن | صبر تا هفته دوم | — | آبیاری منظم هر ۵-۶ روز |
شاخص کلروفیل متر در این هفته: باید به ۴۵-۵۰ برسد. اگر کمتر از ۴۰ است، یعنی کود دیر داده شده یا دوز کم بوده.
هفته دوم طلایی (روز ۶۳ تا ۷۰) — پر شدن سریع دانهها
| روز | تاریخ فرضی (کاشت ۲۰ اردیبهشت) | علائم ظاهری | اقدام | دوز | روش |
|---|---|---|---|---|---|
| ۶۳ | ۲۳ تیر | تارها ۵۰% قهوهای، دانهها در مرحله شیری | آمادهسازی تانک | — | — |
| ۶۴ | ۲۴ تیر | دانهها با ناخن فشار بدی مایع سفید میدهند | مصرف کود شوک ۱۰ ایکس | ۶.۵ لیتر در هکتار | همراه آب آبیاری |
| ۶۵ | ۲۵ تیر | — | اضافه کردن سولفات پتاسیم (در خاکهای فقیر) | ۳۰ کیلوگرم | همراه آب آبیاری |
| ۶۶-۷۰ | ۲۶ تا ۳۰ تیر | دانهها در حال سفت شدن | افزایش فاصله آبیاری (کاهش مصرف آب) | از ۵ روز به ۶ روز | صرفهجویی ۱۵% آب |
نکته: در استان خوزستان که گرمتر است، هفته دوم طلایی ۳-۵ روز زودتر از این جدول شروع میشود. به علائم ظاهری توجه کن، نه تقویم.
هفته سوم طلایی (روز ۷۱ تا ۷۸) — افزایش وزن هزار دانه
| روز | تاریخ فرضی (کاشت ۲۰ اردیبهشت) | علائم ظاهری | اقدام | دوز | روش |
|---|---|---|---|---|---|
| ۷۱ | ۳۱ تیر | دانهها مرحله خمیری (با ناخن رد میماند) | آمادهسازی تانک | — | — |
| ۷۲ | ۱ مرداد | رنگ دانه از سفید به زرد روشن | مصرف شوک فسفر | ۳ لیتر در هکتار | همراه آب آبیاری |
| ۷۳ | ۲ مرداد | — | مصرف شوک آمینو | ۳ لیتر در هکتار | همراه آب آبیاری (بعد از فسفر) |
| ۷۴-۷۸ | ۳ تا ۷ مرداد | دانهها در حال سفت شدن و زرد شدن | ممنوع: مس، روی، اوره، گوگرد | — | فقط آبیاری معمولی |
توصیه عضو نظام صنفی کشاورزان:
«این جدول را چاپ کن و بچسبان به در تراکتور. هر روز صبح یک نگاه بینداز ببین در کجای راهی. من خودم این کار را میکنم و هر سال یادم میماند کود را کی بدهم.»
نشانههای هشدار (اگر این علائم را دیدید، دیر شده است)
گاهی روزها را اشتباه حساب میکنی. گاهی هوا زودتر گرم میشود یا رقم زودرستر است. اگر علائم زیر را دیدی، یعنی از پنجره طلایی عقب افتادهای.
نشانههای هشدار هفته اول (دیر شده برای مصرف هفته اول):
| علامت | یعنی چه | اقدام صحیح |
|---|---|---|
| تارهای ابریشمی روی ۷۰% بوتهها قهوهای شد | هفته اول را کامل از دست دادی | هفته دوم را از دست نده (هنوز وقت داری) |
| برگ پرچم زرد یا خشک شده | کمبود شدید آب یا نیتروژن | اول آبیاری کن، بعد کود شوک بده (با دوز کمتر) |
| شاخص کلروفیل متر زیر ۳۵ | گیاه گرسنه است | فوراً مصرف کن، حتی اگر دیر شده باشد |
نشانههای هشدار هفته دوم (دیر شده برای مصرف هفته دوم):
| علامت | یعنی چه | اقدام صحیح |
|---|---|---|
| دانهها سفت شده و رنگ زرد گرفته | هفته دوم را از دست دادی | برو سراغ هفته سوم (شوک آمینو + فسفر) |
| بلالها نرم و چروکیده هستند | تنش آبی شدید در هفته دوم | مصرف کود شوک را فراموش کن، فقط آب بده |
| برگهای پایینی خشک شده | کمبود پتاسیم جبرانناپذیر | سال بعد زودتر مصرف کن |
نشانههای هشدار هفته سوم (دیر شده برای مصرف هفته سوم):
| علامت | یعنی چه | اقدام صحیح |
|---|---|---|
| دانهها کاملاً زرد و سفت شدند | هفته سوم از دست رفته | کود را برای سال بعد نگه دار (مصرف الان بیاثر است) |
| دانهها زیر ناخن له میشوند (پوک) | فسفر نرسیده | سال بعد حتماً شوک فسفر بده |
| بلال سیاه یا کپک زده | رطوبت بالا + کمبود کلسیم | دیگر کاری نمیشود کرد (مشاوره با جهاد کشاورزی) |
«یک سال هفته سوم را سه روز دیر مصرف کردم. دانهها شروع به سفت شدن کرده بودند اما هنوز کامل خشک نشده بودند. فکر کردم «هنوز دیر نشده». مصرف کردم. نتیجه؟ صفر. هیچ اثری نکرد. چون پنجره بسته شده بود.»
— تولیدکننده نمونه ذرت استان خوزستان
تقویم ساده برای استانهای مختلف (خوزستان، کرمانشاه، گلستان، مغان)
چون تاریخ کاشت در استانهای مختلف فرق دارد، تقویم سه هفته طلایی هم جابهجا میشود. جدول زیر را بر اساس میانگین تاریخ کاشت در هر استان تنظیم کن.
نکته: اگر تاریخ کاشت تو با میانگین فرق دارد، از روز پس از کاشت استفاده کن، نه تاریخ میلادی یا شمسی.
| استان | تاریخ کاشت متداول | شروع هفته اول طلایی (روز ۵۵) | شروع هفته دوم (روز ۶۳) | شروع هفته سوم (روز ۷۱) |
|---|---|---|---|---|
| دشت مغان (اردبیل) | ۲۰ اردیبهشت | ۱۵ تیر | ۲۳ تیر | ۳۱ تیر |
| مزارع ذرت کرج | ۲۵ اردیبهشت | ۲۰ تیر | ۲۸ تیر | ۵ مرداد |
| استان کرمانشاه (منطقه کشت ذرت دانهای) | ۵ خرداد | ۳۰ تیر | ۷ مرداد | ۱۵ مرداد |
| استان گلستان (ذرت علوفهای) | ۱۵ خرداد | ۱۰ مرداد | ۱۸ مرداد | ۲۶ مرداد |
| استان خوزستان (تولیدکننده نمونه) | ۱ اسفند (کشت بهاره) | ۲۷ فروردین | ۵ اردیبهشت | ۱۳ اردیبهشت |
هشدار مهم از سازمان جهاد کشاورزی:
«در خوزستان به دلیل گرمای زودهنگام، هفته دوم و سوم طلایی معمولاً ۲-۳ روز کوتاهتر از استانهای سردتر است. اگر دمای هوا به بالای ۴۰ درجه رسید، کود را ۱ روز زودتر مصرف کن و دوز را ۲۰% کاهش بده تا برگسوزی رخ ندهد.»
تقویم ساده برای حفظ کردن (روزهای پس از کاشت):
هفته اول طلایی = روز ۵۵ تا ۶۲ هفته دوم طلایی = روز ۶۳ تا ۷۰ هفته سوم طلایی = روز ۷۱ تا ۷۸ یادت باشد: ۵۵ + ۷ = ۶۲ + ۷ = ۶۹ + ۷ = ۷۶ (بازهها هر کدام ۷ روز هستند، اما همپوشانی دارند)
یک ترفند ساده از کشاورز پیشرو دشت مغان (نماد تجربه):
«من روز کاشت را با خط درشت روی دیوار انبار مینویسم. بعد ۵۵ روز را حساب میکنم و دایره میکش دورش. هر روز صبح که میروم سر کار، نگاه میکنم ببینم به دایره رسیدهام یا نه. این روش ۲۰ سال است که من را از اشتباه نجات داده است.»
جدول خلاصه قابل چاپ (A4، ترجیحاً لمینت کنید):
═════════════════════════════════════════════════════════════
سه هفته طلایی کود شوک ذرت — روزشمار
═════════════════════════════════════════════════════════════
روز ۵۵-۶۲ | هفته اول | شوک پتاس بالا ۵ لیتر + اوره ۵۰ کیلو
| هدف: قطر بلال | تارهای سفید روی ۳۰% بوته
روز ۶۳-۷۰ | هفته دوم | کود شوک ۱۰ ایکس ۶.۵ لیتر
| هدف: جلوگیری از ریزش دانه | دانه مرحله شیری
روز ۷۱-۷۸ | هفته سوم | شوک فسفر ۳ لیتر + شوک آمینو ۳ لیتر
| هدف: افزایش وزن هزار دانه | دانه مرحله خمیری
═════════════════════════════════════════════════════════════
هشدارها: اختلاط ممنوع با مس و روی | مصرف در آفتاب ممنوع
═════════════════════════════════════════════════════════════
تاریخ کاشت: ___ / ___ / ___ روز ۵۵ = ___ / ___ / ___
═════════════════════════════════════════════════════════════
منبع:
این روزشمار بر اساس آزمون مزرعهای ایستگاه طرق (مشهد) ، گزارش ترویجی جهاد کشاورزی اصفهان و تأیید شرکت خدمات حمایتی کشاورزی تنظیم شده است. تقویم استانی بر اساس دادههای مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور و اتحادیه تعاونی روستایی تهیه شده است.
در بخش بعدی: چرا ۸۰% کشاورزان این سه هفته را از دست میدهند؟ (و شما ندهید)
